Τι σημαίνει ότι η Ινδία είναι πλέον η πρώτη σε πληθυσμό χώρα της Γης 

Η συμβολική και ουσιαστική σημασία του γεγονότος ότι η πολυπληθέστερη χώρα της Γης είναι πλέον η Ινδία, έχοντας ξεπεράσει εδώ και μερικές μέρες την Κίνα, το κατά πόσον αναμένεται να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο διεθνώς μέσα στον 21ο αιώνα, οι σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο και η συνεργασία που μπορεί να έχει μαζί της και η Ελλάδα ήταν τα θέματα που αναπτύχθηκαν στην εκπομπή του Πολυδεύκη Παπαδόπουλου«Με το Πρώτο στην Ευρώπη και τον Κόσμο» (Α’Πρόγραμμα, Σάββατα και Κυρακές 12.00-13.00).  Προσκεκλημένος για την εξέτασή τους ήταν ο Αστέρης Χουλιάρας, Καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου  και  επιμελητής του έργου «Η Ινδία και οι Αλλοι -Οι σχέσεις της Ινδίας με την Ευρώπη και τον Κόσμο» (Εκδόσεις Πατάκη). 

Στην εκπομπή συζητώνται οι γεωπολιτικές και γεωοικονομικές πτυχές του γεγονότος πως το αμέσως προηγούμενο διάστημα με βάση τους υπολογισμούς των ΗΕ, ο πληθυσμός της Ινδίας έγινε ο μεγαλύτερος της Γης με 1,428 δισ., ξεπερνώντας κατά περίπου 3 εκατ. εκείνον της Κίνας που αντιθέτως βρίσκεται σε συρρίκνωση.  

Στο παρελθόν, στις  δεκαετίες ’70-, 80’ ακόμη και ’90,  η μεγάλη δημογραφική αύξηση ήταν ένα μειονέκτημα  για την Ινδία, δεδομένου του επιπέδου ανάπτυξής της. Για το λόγο αυτό είχε λάβει μέτρα ελέγχου της γονιμότητας, όπως και η Κίνα. Ωστόσο, τελικά μόνο δεύτερη πέτυχε να επιβάλλει περιορισμούς στις γεννήσεις, κάτι  για το οποίο τώρα μετανιώνει και που προσπαθεί να αλλάξει. Όμως, το ερώτημα είναι αν στις δεκαετίες που μεσολάβησαν  έχουν αλλάξει οι συνθήκες ως προς την Ινδία, ώστε ο μεγάλος και ταυτόχρονα ιδιαίτερα νεανικός πληθυσμός να γίνει πλεονέκτημα. 

Να αναφερθεί ότι με αφορμή την δημογραφική πρωτιά της Ινδίας υπήρξαν πολλά σχόλια και αναλύσεις στον διεθνή τύπο για το κατά πόσον ο 21ος αιώνας θα είναι όχι πλέον αυτός της Κίνας, αλλά της Ινδίας. Π.χ. η δημογραφική άνοδος της Ινδίας προκαλεί τον φθόνο πολλών ανεπτυγμένων κρατών με γερασμένο πληθυσμό. Οι Ινδοί ζουν περισσότερο, χωρίς το ποσοστό της γεννητικότητας να έχει υποχωρήσει καθόλου τα τελευταία χρόνια. Έτσι, σε αντίθεση με την Κίνα, η Ινδία δεν αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις της «πολιτικής τού ενός παιδιού».   

Στη χώρα η ύπαρξη μιας διογκούμενης δεξαμενής εργατικού δυναμικού είναι κατ’ αρχήν ένα από τα δυνατά σημεία της. Ποσοστό άνω του 75% του πληθυσμού βρίοκεται μεταξύ 15 και 59 ετών. Ωστόσο, η ευκαιρία αυτή κρύβει και μεγάλους κινδύνους. Παρότι η Ινδία κέρδισε πρόσφατα τον τίτλο της ταχύτερα αναπτυσσόμενης μεγάλης οικονομίας, ουδέποτε επεκτάθηκε επαρκώς προκειμένου να παράγει θέσεις εργασίας για όλους. Όμως, η χώρα πρέπει να δημιουργεί 9 εκατομμύρια θέσεις εργασίας κάθε χρόνο προκειμένου να διατηρήσει τον αναπτυξιακό ρυθμό. της. Ωστόσο η Ινδία δεν μπορεί να φτάσει σ’ αυτή την επίδοση,  απειλούμενη από την υποαπασχόληση, με τους μισθούς να παραμένουν «παγωμένοι» εδώ και χρόνια. Οι ειδικοί κρούουν ένα κώδωνα κινδύνου πως οικονομική ανάπτυξη χωρίς παράλληλη αύξηση των θέσεων εργασίας καταδικάζει την ινδική κοινωνία σε μόνιμη ανισότητα και ενισχύει τις πιθανότητες αναταραχής. Επιπλέον, η Ινδία προξενεί μεγάλες  περιβαλλοντικές καταστροφές προκειμένου να σιτίσει τον πληθυσμό της,  αν και η άνοδος του βιοτικού επιπέδου την προστατεύει από φαινόμενα όπως τους λιμούς του παρελθόντος.  

Ακόμη, η Ινδία παρά την ανάπτυξή της σε παραδοσιακούς οικονομικούς τομείς, αλλά και νέους όπως όπως η κατασκευή ημιαγωγών και ο τομέας των διαδικτυακών υπηρεσιών, συνεχίζει να  αντιμετωπίζει σημαντικά προσκόμματα, που αφορούν την κρατική αναποτελεσματικότητα, τις ανεπαρκείς υποδομές, τις ελλειπείς δαπάνες στην παιδεία και την υγεία, καθώς και στη νομοθεσία που περιορίζει τη χρήση γης.  

Απέναντι σε όλα αυτά, η Κίνα αντέδρασε με ενόχληση στα δημοσιεύματα που τόνιζαν ότι το μέγεθος του πληθυσμού της πέρασε πλέον στη δεύτερη θέση. Πέραν, της συμβολικής σημασίας που θα είχε πάντα ένα τέτοιο γεγονός, ειδικά στη σημερινή εποχή των έντονων ανταγωνισμών έως αντιπαραθέσεων της Κίνας με μεγάλο μέρος της Δύσης, αλλά και την ίδια την Ινδία, με την οποία βρίσκεται παραδοσιακά σε σχέση αντιπαλότητας, το θέμα αποκτά ευρύτερες διαστάσεις.  

Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, ο κ. Χουλιάρας κλήθηκε να περιγράψει και να αξιολογήσει  τις σχέσεις της Ινδίας, εκτός από την Κίνα, επίσης με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Ευρώπη, τις χώρες του Κόλπου, αλλά και την Ελλάδα. Τα ζητήματα αυτά περιλαμβάνονται και αναπτύσσονται στο προαναφερόμενο έργο, το οποίο έχει επιμεληθεί με τον συνάδελφό του Σωτήρη Πετρόπουλο και που είναι μοναδικό στο είδος του στην ελληνική βιβλιογραφία.    

www.ertnews.gr