To πανηγύρι στο Συρράκο και ο Τρανός Χορός στην άυλη πολιτιστική κληρονομία της UNESCO

Ο Τρανός Χορός στην Βλάστη Κοζάνης και το πανηγύρι Συρράκου στα Ιωάννινα, δυο πολιτιστικά γεγονότα, από φέτος είναι ενταγμένα στον κατάλογο Άϋλης Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Το αντάμωμα των Βλάχων τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζεται στην Ελλάδα για να τιμηθεί η  Κοιμήση της Παναγίας. Εν τούτοις, αυτά τα πανηγύρια μαρτυρούν μια ακόμη πιο παλιά παράδοση την ετήσια επανένωση των ποιμενικών κοινοτήτων προτού οι κτηνοτρόφοι προβάτων ή βοοειδών μετακομίσουν στα χειμαδιά, σε ένα διάλλειμα λίγων μηνών για να ξεχειμωνιάσουν.

Όσοι έχουν μνήμες από το παρελθόν μιλούν για τους Θρακιώτες εμπόρους που έφταναν αυτήν την περίοδο του χρόνου στα χωριά τους για να προβούν σε αγοραπωλησίες, να τελέσουν αρραβώνες και να ξαναβρούν τους συγγενείς τους, αναφέρει η Ελευθερία Γκαρτζονίκα, πρόεδρος συνδ. Συρρακιωτών «Το Συρράκον».

Ως τρόπος έκφρασης ο δημόσιος χορός δίνει την ταυτότητα του τόπου και προσφέρει την δυνατότητα επανένωσης των Συρρακιωτών από όλη την Ελλάδα, σημειώνει η κ. Γκαρτζονίκα. Υπενθυμίζει μάλιστα ότι πολιούχος του Συρράκου είναι ο Αγιος Νικόλαος, ένας λόγος για γιορτή σήμερα.

Η Βλάστη κτισμένη σε υψόμετρο 1.180 μέτρων είναι το μπαλκόνι της Εορδαίας. Από εκεί θωρεί το διάβα των αιώνων και με προσήλωση διατηρεί την κληρονομιά της.

Στον Τρανό Χορό χορευτές όλων των ηλικιών σχηματίζουν έναν μεγάλο ανοιχτό  κύκλο, πιασμένοι χέρι-χέρι και χορεύουν αργά και επιβλητικά. Ένα χορευτικό χωρίς περιττά, ανάλογο της νοοτροπίας του πληθυσμού.

Σύμφωνα με την Αναστασία Πράπα, αντιδήμαρχος τοπικής κοινότητας Βλάστης, πρόκειται για ένα χορευτικό δρώμενο, που επαναλαμβάνεται και ανήμερα του Αγίου Παντελεήμονα. «Έχει τελετουργικό χαρακτήρα και υποδηλώνει την καθολική συμμετοχή της κοινότητας». Χωρίς μουσικά όργανα τα τραγούδια μιλούν για τις χαρές και τις λύπες της καθημερινότητας των ανθρώπων. Ο χορός εκφράζει τον χαρακτήρα και δίνει την ταυτότητα του πληθυσμού. Πολλές κτηνοτροφικές οικογένειες που ανέβαιναν στα βουνά τον Μάιο και κατέβαιναν τον χειμώνα είχαν κάθε λόγο να γιορτάσουν την επανένωση των οικογενειών.

Δυο χοροί, που επιβεβαιώνουν τους ισχυρούς δεσμούς της κοινότητας με τον τόπο καταγωγής και των ακατάλυτων σχέσεων που συνέχουν τους ανθρώπους και τις οικογένειες μεταξύ τους. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι νεότερες  γενιές μυούνται στη συλλογική ταυτότητα και την πολιτισμική μνήμη των κοινοτήτων καταγωγής τους.

www.ertnews.gr